← Πίσω στο blog

Δέκα λεπτά το πρωί: η De'Longhi Dedica και η τελετουργία του καφέ

Ξυπνάω και δεν ανοίγω τίποτα. Ούτε τηλέφωνο, ούτε μέιλ. Πατάω ένα κουμπί σε μια μικρή ασημένια μηχανή και περιμένω σαράντα δευτερόλεπτα να ζεσταθεί.

Δέκα λεπτά το πρωί: η De'Longhi Dedica και η τελετουργία του καφέ

Αυτά τα σαράντα δευτερόλεπτα είναι το αγαπημένο μου κομμάτι της ημέρας. Δεν κάνω τίποτα. Απλώς περιμένω κάτι που θα γίνει έτοιμο όταν γίνει έτοιμο.

Το setup μου είναι βαρετά απλό: μια De'Longhi Dedica και αλεσμένος καφές από τα Coffee Island. Κανένας μύλος των 400 ευρώ, καμία ζυγαριά ακριβείας, κανένα θερμόμετρο. Και είναι από τα πράγματα που μου έχουν αλλάξει το πρωί περισσότερο απ' όσο θα περίμενα.

Γιατί αυτή η μηχανή

Η Dedica EC685 βγήκε το 2018 και από τότε είναι σταθερά η πιο συνηθισμένη σύσταση για πρώτη μηχανή espresso. Τη συστήνω κι εγώ, αλλά όχι για τον λόγο που θα περίμενες.

Τη συστήνω επειδή είναι ειλικρινής. Δεν προσποιείται ότι είναι επαγγελματική. Δεν έχει οθόνες, εφαρμογή και δεκαπέντε προγράμματα. Έχει ένα κουμπί για καφέ, ένα για ατμό, κι ένα portafilter που πρέπει να πιάσεις με το χέρι σου.

Τα βασικά της:

  • Πλάτος 15 εκατοστά. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Χωράει σε πάγκο που δεν χωράει τίποτα άλλο, και μια μηχανή που δεν σε ενοχλεί είναι μηχανή που τη χρησιμοποιείς.
  • Θέρμανση thermoblock, έτοιμη σε περίπου 40 δευτερόλεπτα. Αρκετά γρήγορη για καθημερινή συνήθεια, αρκετά αργή για να προλάβεις να σταθείς.
  • Portafilter 51 χιλιοστών με πιεσμένα (dual-wall) καλαθάκια από το κουτί.
  • Δοχείο 1 λίτρου, ακροφύσιο ατμού τύπου panarello.
  • Γράφει «15 bar» πάνω. Το γράφουν όλες. Μην το διαβάζεις σαν ποιότητα — ο espresso δουλεύει γύρω στα 9 στο καπάκι.

Είναι μια μηχανή που κοστίζει όσο ένα ζευγάρι παπούτσια και θα σου κρατήσει χρόνια αν την αφαλατώνεις. Αυτό είναι όλο κι όλο το οικονομικό επιχείρημα που θα κάνω, γιατί δεν είναι αυτό το θέμα.

Ο καφές, και η βόλτα

Παίρνω αλεσμένο από τα Coffee Island. Και το κομμάτι που μου αρέσει δεν είναι ο καφές — είναι η διαδικασία.

Για τους καφέδες που επιλέγω έξω και στο σπίτι, έχω γράψει ξεχωριστά για Molinari, Dimello, Lavazza και άλλες εταιρείες.

Πας στο μαγαζί. Διαλέγεις ανάμεσα σε blends που μυρίζουν διαφορετικά — το Volcano είναι πιο σκούρο και βαθύ, το Silk River πιο ήπιο. Στο αλέθουν εκείνη τη στιγμή, μπροστά σου. Και βγαίνεις με μια σακούλα που μυρίζει σαν να την έχεις ανοίξει ήδη.

Αγοράζω μικρές ποσότητες, πιο συχνά. Ναι, επειδή ο αλεσμένος χάνει αρώματα γρήγορα. Αλλά κυρίως επειδή μου δίνει μια δικαιολογία να περπατήσω ως το μαγαζί μια φορά την εβδομάδα και να μιλήσω με κάποιον για δύο λεπτά. Σε μια εποχή που όλα έρχονται στην πόρτα, το να πας εσύ κάπου είναι επιλογή.

Ένα μόνο πρακτικό: ζήτα τους ρητά άλεση για μηχανή espresso. Όχι μπρικιού, όχι φίλτρου. Είναι τρεις τελείως διαφορετικές αλέσεις και η λάθος χαλάει τον καφέ ό,τι μηχανή κι αν έχεις.

Δύο portafilter δίπλα-δίπλα: το ένα με κόκκους καφέ, το άλλο με αλεσμένο
Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι η μηχανή. Είναι αριστερά ή δεξιά.

Τι κάνει πραγματικά τη διαφορά

Εδώ είναι το ενδιαφέρον, και ο λόγος που ασχολούμαι καθόλου.

Ο ίδιος καφές, η ίδια μηχανή, και βγαίνει αλλιώς. Πόσο σφιχτά πάτησες. Αν ίσιωσες την επιφάνεια πριν πατήσεις. Πόσα δευτερόλεπτα άφησες να τρέξει. Αν ξέπλυνες την κεφαλή πριν.

Δεν υπάρχει αυτοματισμός σε αυτά. Είναι τα χέρια σου, κάθε μέρα, λίγο καλύτερα. Και αυτό είναι σπάνιο πράγμα σήμερα: μια μικρή δεξιότητα που χτίζεται αργά, δεν μετριέται πουθενά, και δεν τη βλέπει κανείς εκτός από σένα.

Μου θυμίζει γιατί μου αρέσουν οι custom μηχανές. Δεν είναι ότι πάνε γρηγορότερα. Είναι ότι κάτι πέρασε από τα χέρια κάποιου.

Τι δεν θα σου πει κάποιος που είναι πολύ μέσα στο espresso

Θα είμαι ειλικρινής, γιατί αλλιώς αυτό γίνεται διαφήμιση.

Ο αλεσμένος καφές είναι συμβιβασμός. Ο καφές αρχίζει να χάνει αρώματα μέσα σε λεπτά από τη στιγμή που θα αλεστεί — η επιφάνεια που εκτίθεται στο οξυγόνο πολλαπλασιάζεται. Ο κόκκος κρατάει εβδομάδες· ο αλεσμένος, ρεαλιστικά, μέρες.

Και τα πιεσμένα καλαθάκια είναι κι αυτά συμβιβασμός. Το dual-wall καλαθάκι έχει μια μικρή τρύπα που δημιουργεί τεχνητή πίεση, ώστε να βγει κρέμα ακόμα κι αν η άλεση δεν είναι τέλεια. Είναι έξυπνο — και είναι ακριβώς ο λόγος που ο αγορασμένος αλεσμένος δουλεύει μια χαρά πάνω της. Απλώς να ξέρεις ότι η κρέμα που βλέπεις είναι εν μέρει μηχανικό τρικ.

Αν κάποια στιγμή θελήσεις να πας βαθύτερα, η σειρά είναι αντίθετη από αυτό που νομίζει ο περισσότερος κόσμος:

  1. Μύλος. Όχι καλύτερη μηχανή — μύλος. Αυτό αλλάζει το φλιτζάνι περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.
  2. Μη πιεσμένο καλαθάκι, που έχει νόημα μόνο αφού έχεις μύλο.
  3. Μετά, αν θες, bottomless portafilter και τα υπόλοιπα παιχνίδια.

Και μπορεί να μη φτάσεις ποτέ εκεί. Δεν πειράζει καθόλου. Dedica με φρεσκοαλεσμένο από κατάστημα είναι ένας συνδυασμός που δουλεύει, και το «αρκετά καλό κάθε μέρα» νικάει το «τέλειο μια φορά τον μήνα».

Τι να προσέξεις

  • Το portafilter είναι 51 χιλιοστά. Ο κόσμος των αξεσουάρ ζει στα 58. Αυτό είναι το πραγματικό «ταβάνι» της.
  • Το ακροφύσιο είναι panarello. Βγάζει εύκολα αφρό, αλλά όχι το βελούδινο microfoam για latte art. Αν σε νοιάζει το γάλα, κοίτα τη Dedica Arte (EC885), που έχει κανονικό επαγγελματικό ακροφύσιο.
  • Το thermoblock γεμίζει άλατα. Αν την αφήσεις χωρίς αφαλάτωση, εκεί θα πεθάνει. Με συντήρηση, περιμένεις άνετα 4-6 χρόνια.

Πότε να ΜΗΝ την πάρεις

Αν πίνεις κυρίως cappuccino και σε νοιάζει πραγματικά το γάλα, πήγαινε Arte. Αν θέλεις να πατάς ένα κουμπί και να βγαίνει καφές χωρίς να ασχοληθείς καθόλου, θέλεις αυτόματη μηχανή — και δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό, απλώς είναι άλλο πράγμα. Και αν ξέρεις από τώρα ότι θα το ψάξεις σοβαρά, ίσως αξίζει κάτι με μεγαλύτερο portafilter από την αρχή.

Αλλά αν αυτό που ψάχνεις είναι μια καθημερινή τελετουργία που δεν σου ζητάει πολλά, είναι το σωστό πρώτο βήμα.

Τρία portafilter σε σειρά: κόκκοι, αλεσμένος καφές και το τελικό φλιτζάνι με αφρόγαλα
Κόκκος, άλεσμα, φλιτζάνι. Ό,τι κάνεις στο πρώτο βήμα το πληρώνεις στο τρίτο.

Το κομμάτι που δεν αφορά τον καφέ

Ο καφές έξω αγοράζει έναν χώρο και μια παρέα. Αυτό είναι ωραίο πράγμα, το κάνω, και το έχω υπερασπιστεί — μια καφετέρια είναι από τα λίγα μέρη που έχουν μείνει όπου μπορείς να καθίσεις με κάποιον χωρίς λόγο.

Ο καφές στο σπίτι αγοράζει κάτι διαφορετικό. Δέκα λεπτά που δεν τα ζητάει κανείς από σένα.

Το πρωί είναι η μόνη ώρα της μέρας που ελέγχεις πλήρως. Μετά αρχίζουν τα μηνύματα, τα deadlines, τα πράγματα που πάνε στραβά. Το να ξεκινάς με κάτι που το κάνεις με προσοχή, με τα χέρια σου, χωρίς να βιάζεσαι, αλλάζει τον ρυθμό με τον οποίο μπαίνεις στην υπόλοιπη μέρα.

Δεν είναι ο καφές. Είναι ότι για δέκα λεπτά κάνεις ένα πράγμα κάθε φορά.

Να είμαι ειλικρινής και εδώ: δεν το κάνω κάθε μέρα. Υπάρχουν πρωινά που ξεκινάω τρέχοντας και πίνω κάτι όρθιος. Αλλά τις μέρες που προλαβαίνω, το καταλαβαίνω στη διαφορά.

Αν έχεις Dedica και έχεις βρει κόλπα που εγώ δεν ξέρω, ή αν πίνεις κάτι από τα Coffee Island που αξίζει να δοκιμάσω, γράψε μου. Είναι από τις κουβέντες που δεν με κουράζουν.


Τεχνικά χαρακτηριστικά από ανεξάρτητες δοκιμές της EC685· blends από τον κατάλογο των Coffee Island. Κανείς δεν με πληρώνει για αυτό το κείμενο — ούτε η De'Longhi ούτε τα Coffee Island. Φωτογραφίες: Mohamed Shaffaf, Zarak Khan, Nathan Dumlao / Unsplash — δεν απεικονίζουν τη δική μου μηχανή.