← Πίσω στο blog

Γιατί ξεκίνησα την iRox

Δούλεψα χρόνια σε εταιρείες πριν φτιάξω τη δική μου. Διαφορετικά μεγέθη, διαφορετικοί πελάτες, διαφορετικά προβλήματα. Και ένα μοτίβο που το είδα παντού, με διάφορες μορφές, πάντα το ίδιο:

Γιατί ξεκίνησα την iRox

Η αγορά πουλάει ταχύτητα. Κανείς δεν πουλάει αντοχή.

Γιατί η ταχύτητα φαίνεται. Η αντοχή δεν φαίνεται ποτέ — μέχρι τη μέρα που λείπει.

Τι σημαίνει «κούφιο» στην πράξη

Δεν εννοώ κάτι αφηρημένο. Εννοώ πράγματα που τα βλέπω κάθε φορά που αναλαμβάνω ένα site που το έφτιαξε κάποιος άλλος:

  • Μια αρχική σελίδα που κόβει την ανάσα, και ένα checkout που σπάει. Δηλαδή το μοναδικό σημείο της διαδρομής όπου ο πελάτης έχει ήδη αποφασίσει να πληρώσει.
  • Ένα κατάστημα που δουλεύει τέλεια όσο δεν το αγγίζει κανείς. Το πρώτο update σπάει τρία πράγματα, γιατί τίποτα δεν γράφτηκε με την υπόθεση ότι θα αλλάξει.
  • Παράδοση χωρίς καμία τεκμηρίωση. Ο επόμενος που θα το πιάσει — ή ο ίδιος ο δημιουργός σε δύο χρόνια — ξεκινάει από το μηδέν.
  • Προβλήματα που λύνονται ξανά και ξανά. Κάθε φορά προσωρινά, κάθε φορά με χρέωση, ποτέ από τη ρίζα.

Τίποτα από αυτά δεν φαίνεται στην παρουσίαση. Όλα φαίνονται στον τζίρο.

Γιατί συμβαίνει

Εδώ θέλω να είμαι δίκαιος, γιατί η εύκολη εκδοχή — «οι άλλοι είναι κακοί» — είναι και λάθος και βαρετή.

Συμβαίνει επειδή η παρουσίαση πουλάει και η συντήρηση όχι.

Ο πελάτης δεν μπορεί να αξιολογήσει αυτό που δεν βλέπει. Δεν ξέρει αν ο κώδικας από κάτω είναι καθαρός, αν θα αντέξει δύο χρόνια, αν θα μπορεί να τον πιάσει κάποιος άλλος. Ξέρει μόνο δύο πράγματα: πόσο κάνει και πότε θα είναι έτοιμο.

Οπότε ο ανταγωνισμός γίνεται ακριβώς εκεί. Και κερδίζει πάντα αυτός που είπε «ναι, σε δύο βδομάδες».

Κανείς δεν αγοράζει το «δεν θα σπάσει». Το εκτιμάς μόνο αφού έχεις ζήσει το αντίθετο.

Η απόφαση

Ξεκίνησα την iRox χωρίς να έχω πελάτες.

Ακούγεται απερίσκεπτο, και εν μέρει ήταν. Αλλά ήταν και το μόνο που με άφηνε να μη χτίσω την εταιρεία γύρω από το να γεμίζω ημερολόγιο. Όταν ξεκινάς με δέκα έργα στο χέρι, οι αποφάσεις σου τις παίρνει το ημερολόγιο.

Η ιδέα ήταν απλή: ένα μικρό software boutique. Όχι επειδή το «μικρό» είναι ρομαντικό, αλλά επειδή το μέγεθος καθορίζει τι μπορείς να υποσχεθείς.

Το όνομα

Το όνομα βγήκε από το iron, το σίδερο — και το x από το ox. Iron oxide. Σκουριά.

Ακούγεται παράξενο για όνομα εταιρείας, μέχρι να σκεφτείς τι ακριβώς είναι η σκουριά: αυτό που παθαίνει το σίδερο όταν το αφήσεις μόνο του.

Δεν σπάει με τη μία. Φθείρεται αθόρυβα, από μέσα, ενώ απ' έξω φαίνεται ακόμα γερό — μέχρι τη μέρα που ακουμπάς κάπου και υποχωρεί.

Ακριβώς αυτό παθαίνει και το λογισμικό που δεν το φροντίζει κανείς. Δεν καταρρέει· οξειδώνεται. Μια εξάρτηση που έμεινε χρόνια χωρίς ενημέρωση. Μια προσωρινή λύση που έγινε μόνιμη. Ένα κομμάτι που κανείς δεν τολμάει πια να αγγίξει, και όλοι το παρακάμπτουν.

Οπότε το όνομα δεν λέει τι πουλάω. Κουβαλάει το πρόβλημα που προσπαθώ να λύσω — και μου θυμίζει ότι το σίδερο, όσο γερό κι αν είναι, θέλει κάποιον να το κοιτάει.

Το λογότυπο της iRox
Το όνομα μπήκε πριν από τον πρώτο πελάτη. Με τη σειρά αυτή, όχι την αντίστροφη.

Τι σημαίνει μικρό στην πράξη

  • Λίγα έργα ταυτόχρονα. Τελειώνει το ένα, αρχίζει το επόμενο.
  • Αυτός που σου μιλάει είναι αυτός που γράφει τον κώδικα. Δεν υπάρχει στρώμα ανάμεσα που μεταφράζει λάθος αυτό που ζήτησες.
  • Λες όχι. Σε έργα που δεν προλαβαίνεις, σε έργα που δεν ξέρεις, σε έργα που ξέρεις από την αρχή ότι θα πάνε στραβά.

Το αντίθετο το έχω δει από μέσα: δέκα έργα παράλληλα, όλα στο 80%, όλοι οι πελάτες ελαφρώς δυσαρεστημένοι, και μια ομάδα που τρέχει συνέχεια χωρίς ποτέ να παραδίδει κάτι ολοκληρωμένο.

Αυτό δεν είναι ανάπτυξη. Είναι χρέος, και κάποια στιγμή πληρώνεται.

Το κόστος αυτής της επιλογής

Για να μην ακούγεται σαν να βρήκα το κόλπο:

Μεγαλώνεις πιο αργά. Χάνεις δουλειές από κάποιον που είπε «ναι» χωρίς να σκεφτεί. Κάποιες φορές ο πελάτης φεύγει και επιστρέφει έναν χρόνο μετά, όταν έχει πληρώσει δύο φορές — και κάποιες φορές δεν επιστρέφει ποτέ, και δεν θα μάθεις ποτέ τι έγινε.

Και το πιο δύσκολο: η καλή δουλειά είναι αόρατη. Κανείς δεν σε παίρνει τηλέφωνο να σου πει «τι ωραία που δουλεύει το checkout». Παίρνουν μόνο όταν δεν δουλεύει.

Rack εξοπλισμού σε σκοτεινό δωμάτιο, με πράσινες ενδεικτικές λυχνίες
Στις τρεις τα ξημερώματα δεν κοιτάει κανείς. Τότε φαίνεται αν η δουλειά ήταν σωστή.

Και για να μην ακούγομαι σαν να το έχω λύσει

Πριν λίγες μέρες ανακάλυψα ότι το δικό μου site έλεγε στην Google να μη διαβάζει το API από το οποίο φορτώνει όλο το περιεχόμενο του ιστολογίου.

Τίτλοι σωστοί. Structured data σωστό. Sitemap σωστό. Και ο crawler να βλέπει άδειες σελίδες, επειδή μια γραμμή στο robots.txt μπλόκαρε ακριβώς το αίτημα που έφερνε το κείμενο.

Το έγραψα εγώ. Το έλεγξα εγώ. Και μου ξέφυγε.

Αυτό δεν ακυρώνει τίποτα από τα παραπάνω — το κάνει πιο ακριβές. Το ζητούμενο δεν είναι να μην κάνεις λάθη. Είναι να τα ψάχνεις ενεργά, να τα παραδέχεσαι και να τα διορθώνεις από τη ρίζα, αντί να ελπίζεις ότι δεν θα τα δει κανείς.

Η διαφορά δεν είναι η τελειότητα. Είναι το τι κάνεις τη μέρα που βρίσκεις το λάθος.

Τι σημαίνει «λύσεις που κρατάνε»

Καμία μαγεία. Βαρετά πράγματα, κάθε φορά:

  • Κώδικας που μπορεί να τον διαβάσει κάποιος άλλος σε δύο χρόνια — και αυτός ο άλλος συνήθως είσαι εσύ.
  • Τεκμηρίωση που εξηγεί το γιατί, όχι μόνο το τι. Το «τι» το λέει ο κώδικας.
  • Το πρόβλημα λύνεται στη ρίζα του, ακόμα κι όταν το μπάλωμα παίρνει δέκα λεπτά και η σωστή λύση δύο μέρες.
  • Να παραδίδεις πράγματα που δουλεύουν και όταν δεν κοιτάς.

Τίποτα από αυτά δεν είναι εντυπωσιακό σε μια παρουσίαση. Όλα φαίνονται στον δεύτερο χρόνο.

Patch panel με προσεκτικά τακτοποιημένα και αριθμημένα καλώδια
Κανείς πελάτης δεν πλήρωσε ποτέ για να είναι τα καλώδια τακτοποιημένα. Φαίνεται τη μέρα που κάτι χαλάει.

Γιατί το γράφω εδώ

Αυτό το site είναι προσωπικό. Δεν πουλάει τίποτα — τα εμπορικά τρέχουν μέσα από την irox.gr.

Το γράφω επειδή η απόφαση να ξεκινήσω κάτι δικό μου δεν ήταν επιχειρηματική. Ήταν ενόχληση. Είχα βαρεθεί να βλέπω πράγματα να παραδίδονται μισά και να παρουσιάζονται ολόκληρα.

Δεν ξέρω αν είναι το σωστό μοντέλο. Ξέρω ότι είναι το μόνο που με αφήνει να κοιμάμαι — και αυτό, όσο κι αν ακούγεται μικρό, είναι αρκετός λόγος.

Αν φτιάχνεις κάτι και σε απασχολεί το ίδιο πράγμα, γράψε μου.


Φωτογραφίες: Clark Young, Tyler, Albert Stoynov / Unsplash.