Υπάρχει ένας τύπος ανθρώπου που δεν καταλαβαίνει ότι δίπλα του στέκεται κάποιος. Όχι από κακία. Απλώς δεν τον καταγράφει. Αν ζητηθεί βοήθεια, η απάντηση έρχεται αργά ή δεν έρχεται· αν κάτι σταθεί εμπόδιο, παραμερίζεται. Το μόνο που μένει σταθερά στο κάδρο είναι η δική του πορεία. Το περίεργο δεν είναι ότι υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Είναι ότι γύρω τους δεν αδειάζει ποτέ. Τα τρία που φαίνονται από έξω Κάποιοι από αυτούς έχουν τρία πράγματα μαζί: δύναμη, κάλλος, σοφία . Δεν είναι ψεύτικα. Κανείς δεν ακολουθεί κάποιον για το τίποτα. Με αυτά τα τρία πραγματικά ηγείσαι, και ο κόσμος πραγματικά τα θαυμάζει — όχι επειδή είναι αφελής, αλλά επειδή είναι χρήσιμα. Το πρόβλημα είναι αλλού: και τα τρία φαίνονται από έξω. Σε ένα δωμάτιο, μέσα σε ένα λεπτό, φαίνεται ποιος έχει δύναμη, ποιος είναι ωραίος, ποιος μιλάει σωστά. Αυτό που λείπει δεν φαίνεται. Το αν κάποιος αισθάνεται τον διπλανό του δεν μετριέται με το μάτι — το μαθαίνεις την πρώτη φορά που θα του κοστίσει κάτι να σε βοηθήσει. Και εκείνη τη στιγμή, συνήθως, εξαρτάσαι ήδη. Η έρευνα λέει κάτι άβολο Το 2015 μια μεγάλη ανασκόπηση εξέτασε τη σχέση ναρκισσισμού και ηγεσίας, συγκεντρώνοντας δεκάδες μελέτες. Το εύρημα χωρίζεται στα δύο, και εκεί είναι όλο το νόημα. Ο ναρκισσισμός προβλέπει ποιος θα αναδειχθεί ηγέτης. Δεν προβλέπει ποιος θα τα καταφέρει ως ηγέτης. Όσοι δούλευαν μαζί τους — προϊστάμενοι, υφιστάμενοι, συνάδελφοι — δεν τους βαθμολογούσαν καλύτερους. Ένας μόνο τους έβλεπε καλύτερους: ο ίδιος τους ο εαυτός. Για να είμαστε δίκαιοι, η ίδια έρευνα βρήκε και κάτι λιγότερο βολικό για τη γενίκευση: λίγος ναρκισσισμός βοηθάει. Το πολύ και το καθόλου βλάπτουν εξίσου. Αλλά το βασικό μένει. Η ακολουθία δεν είναι ανταμοιβή για ικανότητα. Είναι αντίδραση σε αυτοπεποίθηση. Το κομμάτι που μας αφορά Είναι εύκολο να γραφτεί ένα κείμενο εναντίον τους. Δεν χρειάζεται· ούτως ή άλλως δεν θα το διαβάσουν, και δεν θα άλλαζε κάτι. Το δύσκολο κομμάτι είναι το άλλο: ότι τα τρία φαίνονται σε ένα λεπτό, και το τέταρτο θέλει χρόνο. Και ο χρόνος είναι ακριβώς αυτό που δεν δίνουμε πριν διαλέξουμε. Δεν υπάρχει ερώτηση που να το λύνει. Υπάρχει μόνο μία παρατήρηση που βοηθάει: το πώς φέρεται κάποιος όταν σε χρειάζεται δεν λέει τίποτα. Λέει κάτι μόνο το πώς φέρεται όταν δεν σε χρειάζεται. Και αυτό δεν φαίνεται σε κανένα δωμάτιο, σε κανένα λεπτό. Πηγή: Grijalva, Harms, Newman, Gaddis & Fraley, «Narcissism and Leadership: A Meta-Analytic Review of Linear and Nonlinear Relationships», Personnel Psychology (2015).
